Corona ve Tribo Sistem
"TOZ BOYA UYGULAMASINDA KULLANILAN CORONA VE TRİBO SİSTEMLERİ
Toz boyanın uygulanması elektrostatik temele dayanır. Bu işlemde, toz boya partikülleri belirli bir basınçtaki hava ile boya tabancasına gönderilir ve elektrostatik yüklenerek topraklanmış malzeme üzerine püskürtülür. Elektrostatik yüklenme sayesinde, boya partikülleri malzemeye çekilir ve yapışır. Daha sonra ise 200ºC'lik bir fırında eriyerek birbirlerine ve malzemeye yapışır.
Bu prensipten yola çıkarak yapılan araştırmalarda, boya partiküllerinin genellikle iki farklı metotla yüklenebileceği ortaya çıkmıştır:
Bunlar;
- Corona (iyonlaşma)
- Tribo (elektro-kinetik) metotlarıdır.
1. CORONA TEKNİĞİ
Bu teknik, tabanca gövdesinin içerisinde bulunan kaskatın, tabancanın ucundaki iğneye yüksek voltaj göndermesiyle (max. 100 kV) boya partiküllerinin elektrik yüklenmesini sağlar. Yüksek voltaj, havanın nötral durumunu bozarak eksi iyonlar oluşturur. Bu iyonlar, toz boya partiküllerine tutunarak onları yükler. Böylece, toz boya partikülleri daha önce topraklanmış yüzeye püskürtülür. Sonrasında malzeme 180ºC - 220ºC arasındaki bir sıcaklıktaki fırına girerek üzerindeki boyanın erimesi ve yapışması sağlanır. Corona metodunun en büyük avantajı, kolaylıkla uygulanabilmesi ve çeşitli termoset toz boya türleriyle başarıyla kullanılabilmesidir.
2. TRİBO TEKNİĞİ
Bu sistemde, hava ile taşınan boya, tabancaya ulaştıktan sonra özel olarak tasarlanmış yollardan geçer ve sürtünmenin etkisiyle elektrostatik olarak yüklenir. Tribo sisteminde kaskat bulunmaz ve toz partikülleri sürtünme ile yüklenir.
Bu mekanizma, farklı yüklerdeki iki maddenin birbirleriyle teması sonucunda harekete geçer. Tribo tabancaların içerisindeki özel tasarlanmış yükleme yolları, fazla toz birikimini önler ve yüzeye hızlı bir şekilde yüklenmeyi sağlar. Bu yollar genellikle PTFE (teflon) malzemeden yapılmıştır."
CORONA VE TRİBO SİSTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI
1-YÜKLEME
Corona – tabancanın içerisindeki kaskattan namlu ucundaki iğneye yüksek voltajın, havanın nötral durumunu bozarak, oluşturduğu eksi iyonların toz partiküllerine tutunması ile yüklenir.
Tribo – Hareketli toz tanelerinin tabancanın özel yapılmış yükleme yollarına sürtünmesi ile yüklenir.
2-BOYA SEÇENEĞİ
Corona – Her türlü termoset boyaya uygulanabilir.
Tribo – Epoksi üzerinde mükemmel sonuç verir fakat polyester boyada epoksi kadar başarı sağlamaz. Bu nedenle tribo için üretilmiş boya kullanılmalıdır.
3-UYGULAMA
Corona – Tabanca çıkışında toz fazla olduğundan uygulamada belirli bir kolaylık sağlar.
Tribo – Tabanca çıkışında toz çok yumuşak akar ve miktarı çok düşüktür. Bu nedenle özellikle otomatik sistemlerde çok sayıda tabanca kullanmak gerekir.
4-FARADAY KAFESİ ETKİSİ
Corona – Püskürtme sırasında ortama yüklenmemiş serbest iyonlar çıkar. Bu iyonlar yüzeyin girintili yerlerinde birikerek boyama güçlülüğü yaratırlar.
Tribo – Faraday kafesi etkisi yoktur. Bu yüzden köşeli ve kavisli parçalarda mükemmel sonuç verir.
5-KARŞI İYONİZASYON
Corona – Yüzeyde biriken serbest iyonların çok olması boyamayı güçleştirir ve zayıf bir yayılmaya sebep olur.
Tribo – Çok daha az etkilidir. Yüzeyde ince ve düzgün bir yayılma sağlar.
6-AKSESUARLAR
Corona – Yükleme, tabancanın ucundaki iğneden yapıldığı için tabancanın ucuna boyamayı kolaylaştırıcı herhangi bir ek yapılmaz.
Tribo – Toz boya tabancadan yüklenmiş olarak çıktığından ucuna değişik tipte hortumlar ilave edilerek boyama kolaylaştırılabilir.